Plots, onweerstaanbaar en absoluut niet dagelijks: dipsomanie is een sluipend drankprobleem dat je zomaar kan verrassen, zelfs als je maandenlang geen druppel aanraakt. Dipsomanie is geen klassiek alcoholisme, maar een zeldzame psychiatrische stoornis waarbij heftige “aanvallen” van drang tot het drinken van alcohol (of andere giftige vloeistoffen) afgewisseld worden met lange periodes van volledige onthouding. Klaar voor een duik (zonder borrel) in de wondere wereld van dipsomanie?
Wat is dipsomanie (ook wel methilepsie of methomanie)?
Dipsomanie hoort bij de zogenaamde paroxysmale, intermitterende vormen van alcoholisme – een mond vol – en wordt soms ook “binge drinking” genoemd. De kern? Het gaat om een psychische aandoening die zich uit in afwisselende fases:
Officieel: dit zijn de sporten waarmee je de meeste calorieën verbrandt – verrassende toppers voor elke smaak!
11% meer kans om vroeger te sterven als je je ontbijt uitstelt, onthult studie
- Plotselinge, onweerstaanbare drang tot het massaal drinken van giftige vloeistoffen, meestal alcohol
- Lange periodes waarin iemand volledig afziet van alcohol
In tegenstelling tot de klassieke alcoholist, die meestal dagelijks of zeer frequent drinkt, kan iemand met dipsomanie maanden weerstand bieden, om dan van het ene op het andere moment in een aanval verwikkeld te raken. De stoornis komt weinig voor en wordt vaak pas (h)erkend als de problemen groot zijn.
Hoe herken je dipsomanie?
Volgens de Académie nationale de Médecine gaan de dipsomanie-aanvallen abrupt van start; dit kan één tot zes keer per jaar gebeuren. Typische kenmerken zijn:
- Krachtige en onverwachte opwelling om grote hoeveelheden alcohol te drinken, tot aan dronkenschap of zelfs coma toe
- Gedrag dat ernstig kan ontsporen, tot aan zwerven en zelfs strafbare feiten
- Soms drinken van alles waar maar alcohol in zit: sterke drank, brandspiritus, eau de cologne, tincturen, inkt of zelfs medicijnen
- Voortekenen kunnen zijn: vermoeidheid of depressieve gevoelens
- Verlies van weerstand: de persoon kan niet anders dan toegeven aan de impuls
- De consumptie gebeurt meestal in het geheim
- Na afloop overheerst een gevoel van schuld
De weg naar klassiek, regelmatig alcoholisme ligt open: zonder hulp kan dipsomanie leiden tot een meer permanente afhankelijkheid.
Waarom airfryers me uiteindelijk tegenvielen: “Mijn zoektocht naar gezonde friet liep uit op een fiasco”
Welke alcoholische dranken doen je het meeste aankomen? Het antwoord verrast!
Het is belangrijk dipsomanie te onderscheiden van andere “drinkdwangstoornissen”, zoals potomanie, waarbij iemand een obsessie heeft met water drinken (tot meer dan 10 liter per dag!). Daar is sprake van watervergiftiging, geen dronkenmanschap.
Dipsomanie vs. klassiek alcoholisme: de verschillen
Waar zit hem nu precies het verschil tussen dipsomanie en ‘standaard’ alcoholisme?
- Bij klassiek alcoholisme verdwijnt het vermogen tot langere periodes van volledige onthouding vrijwel volledig. De drang tot drinken wordt prioriteit en is tot niets anders te reduceren; alles wordt in het werk gesteld om dat te bevredigen.
- Bij dipsomanie zijn er dagen, weken of maanden van volledige abstinentie: iemand functioneert dan ogenschijnlijk normaal, tot de volgende onweerstaanbare aanval toeslaat.
De ernst van alcoholverslaving wordt beschreven op een continuüm van volledige onthouding tot een allesoverheersende afhankelijkheid, met duidelijke, afgebakende criteria volgens internationale handboeken. Typische signalen van afhankelijkheid zijn:
- Persoonlijke en relationele problemen
- Lichamelijke signalen
- Verlies van controle: het drinken wordt compulsief
- Niet te stuiten drang om te consumeren
In Frankrijk, zo blijkt uit cijfers, overschreed in 2020 zo’n 23,7% van de 18- tot 75-jarigen de limieten qua alcoholgebruik – duidelijk vaker mannen dan vrouwen – met jaarlijks 41.000 sterfgevallen en 30.000 kankerdiagnoses gelinkt aan alcohol.
Behandeling: hoe pak je dipsomanie aan?
Kan je van dipsomanie afkomen? Ja, maar het vergt – jawel – inzet én hulp! De behandeling is grotendeels gericht op:
- Alcoholontwenning (onder medische begeleiding)
- Individuele psychologische of psychiatrische opvolging, zoals gedragstherapie
- Aanpakken van bijkomende problemen zoals depressies die vaak gepaard gaan met de verslaving
- Deelname aan zelfhulpgroepen zoals de Anonieme Alcoholisten: dit vergroot de kans op blijvend herstel, stevigheid bij het weerstaan van impulsen en helpt om herval te voorkomen
Gedrag veranderen is niet makkelijk – en zelfs niet altijd leuk – maar wel mogelijk met de juiste steun. En nee, tijdens het groepsproces wordt geen eau de cologne geserveerd als alternatief voor een borreltje.
Tot slot: herken jij je in deze beschrijving, of maak je je zorgen om iemand anders? Zoek tijdig hulp: dipsomanie laat zich niet op wilskracht alleen verslaan, maar met begeleiding is herstel binnen bereik.
