Sta je tijdens het werken echt gezonder, of is het gewoon een hardnekkige mythe waar je collega’s én je rug zich nog steeds niets bij kunnen voorstellen? Hier vind je, met een glimlach en een portie nuchterheid, wat experts hierover zeggen. Klaar om uit je bureaustoel te springen?
Sedentaire valstrik: waarom zitten niet zo onschuldig is
Laten we eerlijk zijn: wie begint zijn dag niet met een flinke zit in het openbaar vervoer én ploft daarna weer urenlang achter het bureau? Toch is de harde waarheid dat dit niet het beste is voor onze gezondheid. Langdurig zitten – in vakjargon ‘sedentariteit’ genoemd – vergroot namelijk je risico op:
Officieel: dit zijn de sporten waarmee je de meeste calorieën verbrandt – verrassende toppers voor elke smaak!
11% meer kans om vroeger te sterven als je je ontbijt uitstelt, onthult studie
- Verhoogde bloeddruk
- Vervuiling van de organen (niet letterlijk vol slib, maar je begrijpt het idee)
- Gewichtstoename
- Musculoskeletale klachten (TMS voor de intimi)
- Hogere kans op hart- en vaatziekten (je vaten worden lui!)
En alsof dat nog niet genoeg is, zorgt minder bewegen óók voor een disbalans tussen hoeveel je binnenkrijgt en verbrandt. Het gevolg: meer kans op overgewicht, obesitas en type 2-diabetes. Je mentale gezondheid lijdt er trouwens ook onder: zonder beweging loop je meer kans op stress, angst en depressie. Ja, je bureaustoel blijkt dus een verrassend veelzijdige tegenstander.
Zitten versus staan: de voor- en nadelen op een rij
Natuurlijk zijn er beroepen waarbij je bijna vastgeschroefd lijkt aan je stoel: juristen, taxichauffeurs, klantenservicehelden, kantoortijgers en zelfs sommige zorgprofessionals. Zitten hoort erbij – maar volgens psychosocioloog Philippe Zawieja zijn de voordelen beperkt. Het is comfortabel (zeker met een ergonomische stoel en voetsteun), je kunt je goed concentreren… Maar dat compenseert niet de nadelen.
Zelfs wie een ergonomische stoel heeft, kan na een lange tijd toch pijn krijgen in rug, nek of schouders. Hoogteverschil van een paar centimeter kan al funest zijn! Zawieja raadt daarom aan om regelmatig te pauzeren, even te gaan staan, te rekken – of zelfs een klein oefenrondje tussen twee vergaderingen in te plannen. Zo geef je je spieren én geest wat frisse lucht.
Waarom airfryers me uiteindelijk tegenvielen: “Mijn zoektocht naar gezonde friet liep uit op een fiasco”
Welke alcoholische dranken doen je het meeste aankomen? Het antwoord verrast!
Staand werken brengt weer andere voordelen met zich mee:
- Meer bewegingsvrijheid (dansend mailen is optioneel)
- Beter voor je bloedsomloop
- Je billen, onderrug en nekspieren blijven actief
- Je houding verbetert – en je energiepeil en focus vaak ook!
Volgens Zawieja kan de fysieke spanning bij staand werken ons zelfs alerter en productiever maken. Toch is het geen wondermiddel: wie lang staat, krijgt kans op vermoeide benen, voeten en onderrug. Mensen hebben de neiging om op één been te gaan leunen, wat dan weer tot scheefstand, spierpijn en zelfs verkramping leidt. Comfortabele schoenen, een anti-vermoeidheidsmat en pauzes voor zitmomenten zijn dan aan te raden.
Val je echt af door staand te werken?
Verwacht niet dat je plots het lichaam van een topatleet krijgt door alleen staand te werken. Het verschil in calorieverbruik is klein: een onderzoek uit 2018 toonde aan dat staand werken gemiddeld 0,15 calorie extra per minuut verbrandt tegenover zitten. Dat zijn tijdens een werkdag van zes uur… amper 54 calorieën (denk: een kleine sinaasappel of vijf chips). Toch kan het bijdragen aan een betere gewichtsbeheersing, omdat je meer spieren activeert. Bovendien wijst professor Francisco Lopez-Jiminez erop dat regelmatig staan de kans op hartklachten, beroertes en diabetes type 2 kan verlagen. Daar doen we het voor!
Het ideale recept: afwisseling is het sleutelwoord
Dus, moet je nu je bureaustoel inruilen voor een mat onder je voeten? Volgens Zawieja is het niet zo zwart-wit: beide houdingen hebben hun voor- en nadelen. Bovendien heb je niet altijd een keus, afhankelijk van je taak. De beste oplossing? Wissel zitten en staan af tijdens de dag. Experimenteer ook eens met een hoge stoel of “halfstaande” houding, waarbij je niet helemaal zit maar jezelf ondersteunt.
- Veel werkgevers investeren inmiddels in verstelbare bureaus.
- Ergonomische krukken of ballen maken je houding dynamischer.
- Sta ook tijdens zitwerk geregeld op voor een koffiepauze, print, toiletrondje of telefoontje.
Zorg er bij staand werken vooral voor dat je bureau op de juiste hoogte staat: onderarmen op het werkblad, schouders ontspannen, polsen in neutrale positie en passend op beide voeten steunen.
Belangrijkste advies? Luister naar je lijf. Rek wanneer je dat nodig hebt, verander van houding, en sluit je werkplek nooit op in een gevangenis van eentonigheid. Bij aanhoudende klachten: vraag advies aan de bedrijfsarts of ergonomiespecialist.
Tot slot: zorg dat investeringen in werkplezier niet dienen als rookgordijn voor andere problemen zoals slecht management of een gebrek aan werkplezier. En denk eraan: een verstelbaar bureau vervangt géén goede stoel, voetsteun of ander ergonomisch accessoire. Want ja… zelfs een topsporter heeft goed materieel nodig!
